STICHTING
DE KRUIDENHOEVE
(Anneke en Willem Smits)

Den Oosterhuis 10, 7707 PE Balkbrug (O)

Dat viel tegen: in maart echt lenteweer en in april koud en vaak nat. De groei stagneerde. Dat laatste is maar ten dele waar, want het ongewenste kruid kwam massaal op en de eeuwige strijd tegen, vooral, zevenblad begon weer. Eigenlijk is het onbegonnen werk om de ondergrondse wortelkabels van dit kruid aan te pakken. Enkele delen van borders halen we in geval van overmatig zevenblad, ook wel hanenpoten genoemd, helemaal leeg. Eerst alle vaste planten eruit en dan maar “vorken”! En vooral geen klein stukje laten zitten!

Ondertussen hadden we veel hulp van vrijwilligers (Martin en Jan Willem) en stagiaires: Ragnar, Gerwin, Gerda, Annelies, Vera, Iris en Rik die hun maatschappelijke stage uren bij ons vervulden met zeer nuttig en nodig werk. Hoewel Willem en ik het fijne wiedwerk moeten doen omdat het voor de meeste hulpen niet duidelijk is wat in ons geval gewenste of ongewenste (kruiden)planten zijn, scheelt het aanmerkelijk aan bijkomende werkzaamheden zoals bij voorbeeld het onkruidvrij maken van paden en terrassen en het afsteken van grasranden. Nog nooit hadden we zoveel hulp als dit voorjaar, en toch zijn de tuinen nog lang niet klaar om bezoekers te ontvangen. En dat staat al over enkele weken te gebeuren!

Wat afgelopen maand wel zeer de moeite waard werd waren de fruitbomen en diverse prunussen. Wat een schitterende bloesempracht! Ook de oude kastanjeboom kwam al bijna tot bloei. Rondom kleurden de weilanden knalgeel van de paardenbloemen. Gelukkig zagen we ook weer vlinders: citroenvlinder, koolwitje en later ook het oranjetipje vanwege de pinksterbloemen en look-zonder-look. 

In de kas en moestuin is Willem druk met zaaien en verspenen. De peultjes en kapucijners staan al een mooi eindje boven de grond en van de rabarber hebben we al gegeten. Andijvie en sla uit de kas was ook lekker. 

Wat een heerlijke maand en wat een enorm verschil met februari! Toen heel koud en in maart heerlijk lenteweer met heel veel zon. De tuin veranderde dan ook in korte tijd van een kale wintertuin naar een tuin met pril groen. Krokussen en sneeuwklokjes maakten plaats voor bloeiende forsythia, ribes, amandel, perzik en abrikoos, heel veel bosanemoontjes, narcissen en hyacinten. En de vlinders en bijen vlogen weer.
Een aantal planten heeft de vorstperiode in februari niet overleefd: rozemarijn b.v. en photinia (glansmispel) die uit de Himalaya afkomstig is….. De laurierstruiken hebben het ook erg moeilijk gehad en delen van de struiken zijn gewoon dood. Onze grote aloëplant die in het kasje tegen de boerderij aan stond heeft na vele jaren het loodje gelegd.

Op 11 maart werd het licht klassieke huiskamerconcert –piano en fluit- weer goed bezocht; altijd weer een gezellige happening. Luko Hans en Eliene Schuinder treden al vele jaren samen op bij De Kruidenhoeve. Op 25 augustus zullen ze hier een zomeravondconcert verzorgen.

En op 16 maart ging een hele ploeg vrijwilligers (15 personen) in het kader van NL doet  aan de slag om bomen te zagen, takken klein te maken, blad en dode stengels uit de borders te halen en een vuur te stoken (uiteraard met toestemming!). Het werd een heel gezellige dag en er is veel en enthousiast gewerkt en nog houden we voldoende werk over om een aantal stagiaires van een school uit Dedemsvaart nog wekenlang hun maatschappelijke stage te laten vervullen. Fijn is het om met zo’n ploeg aan het werk te zijn. Je ziet het dan opschieten! Die dag was er ook iemand met een kraantje om de wortels van afgezaagde struiken uit de grond te halen. Dat was ondermeer het geval bij de verhalentuin. In plaats van die struiken die veel te groot en wild werden hebben we nu een haag van haagbeukplanten gezet; uiteraard voorlopig nog zeer kaal. De ruimte die we met het verwijderen van de struiken hebben gewonnen vullen we nu met kruidenplanten.

Op nog een aantal plaatsen zijn boomstronken verwijderd. Daarom moeten er stukken opnieuw beplant worden. We moeten op korte termijn nog bekijken hoe we dat gaan doen. 

Op 23 maart trad vertelkring “in Geuren en Kleuren” op in het Gashoudertheater in Dedemsvaart. Voor de muzikale omlijsting van de verhalen zorgde het Tuinkoor van De Kruidenhoeve. Een succesvolle formule. Dat bleek ook vorig jaar al.

Vanaf ongeveer 20 maart bloeit in de bostuin op veel plaatsen de lila vingerhelmbloem, ook wel vogeltje op de kruk genoemd. Dit plantje is nauw verwant aan en lijkt sprekend op de holwortel; het verschil zit alleen in de schutblaadjes die bij de holwortel gaafrandig en bij de vingerhelmbloen handvormig ingesneden zijn. Het plantje doet het hier uitstekend en staat fleurig tussen andere voorjaarsbloeiers als anemoontjes en speenkruid.

Ik meldde het vorige maand al op de valreep: de ooievaars zijn weer terug. Op 2 maart arriveerden er ’s middag 4 ooievaars waarvan er 3 op het nest neerstreken. Maar, 3 is te veel en daarom vloog er een weg. Twee ooievaars, kennelijk de “vaste bewoners” van het nest, bleven. De andere twee vlogen nog een rondje en verdwenen toen. Inmiddels wordt er gebroed, waarschijnlijk al ruim een week.

februari 2012

En toen werd het toch nog winter met een flinterdun laagje sneeuw, echte kou, maar ook heel veel ijs(pret), een hoge gasrekening, een flink opgestookte speksteenkachel en toch nog een waterleiding met gelukkig niet ernstige bevriezingsverschijnselen die al lang weer verholpen zijn. Na de dooi leek het al een beetje lente te worden en al gauw verlangden we naar een lekker warm lentezonnetje en uitbottende bomen en struiken. Aan het eind van de maand was het wel zacht, maar erg somber. De lente laat nog even op zich wachten. Ook nog geen ooievaars op het nest. In de omgeving zijn ze al wel gespot. We blijven maar optimistisch: ze zullen ons nog wel weten te vinden!

De krokussen en sneeuwklokjes kregen het met de vorst een beetje moeilijk maar zijn toch min of meer ongeschonden door die periode heen gekomen. Met de andere planten moeten we dat nog even afwachten.

Toen de Reest bijna helemaal was dichtgevroren en er nog slechts op een plaats wat open water was, zagen we, toen we op een zonnige dag een wandeling door het Reestdal gingen maken, twee reigers uit het water opstijgen; een “gewone” en een witte. Zo’n witte reiger hadden we hier nog nooit gezien, maar het schijnt dat er in de buurt meer zitten. Op het ooievaarsnest zijn nog enkele keren nijlgansen neergestreken, maar ook weer vertrokken.

Onze kippen liepen nog wekenlang los maar dat is niet helemaal goed gegaan. In de koudeperiode hoorden we op een middag buiten een enorm spektakel. Alle kippen waren onder struiken gedoken en daar hielden ze zich nog lang schuil. In de lucht krijsten vogels. Een aanval van een buizerd? Gelukkig bleken alle kippen er nog te zijn. Een week later misten we wel een kip en toen we haar vonden was ze dood. Die buizerd dachten we… Tja, die vogels hadden het ook moeilijk met de vorst. Korte tijd later misten we een parelhoender. De open ren lag vol veren. Maar een roofvogel gaat toch niet een ren in om een prooi te vangen? Zou de boosdoener een vos zijn misschien of een hongerige zwerfkat, de buurkat of onze eigen nieuwe kat? Voor alle zekerheid hebben we de parelhoenders, eigenlijk tamelijk wilde vogels die eigenlijk vrij moeten lopen, toch ook voorlopig maar in hun ren opgesloten. De vermiste parelhoender hebben we ook dood en aangevreten teruggevonden. We hebben er nu nog maar drie. Ook dat hoort bij het natuurlijke buitenleven!

Nog meer dierenleed: van de 3 kastjes met bijen heeft slechts een de winter overleefd. Een kastje was door muizen leeg gevreten en in een andere kast was nog wel veel voer maar de bijen waren verdwenen (zogenaamde “verdwijnziekte”). 

Bijna lente nu en dus volop werk. Ook al is er de hele winter doorgewerkt; er blijft nog heel veel meer te doen voor de tuinen weer de moeite van het bekijken waard zullen zijn.
Binnenkort, is er weer NL doet. Op 16 maart zal bij ons een hele groep vrijwilligers aantreden om de handen uit de mouwen te steken. We hebben een uitgebreide klussenlijst. En het wordt natuurlijk een supergezellige dag met soep, broodjes en voldoende koffie en thee. Nu maar hopen dat het weer die dag zal meewerken!

Op 11 maart is er in de huiskamer een bijna-lente-concert met pianist Luko Hans en fluitiste Eliene Schuinder. Ze zullen licht verteerbare klassieke muziek, jazzy-achtige klanken en ballads laten horen. 

 De winter wilde maar niet doorzetten. We moesten het doen met storm en regen. Het pad naar en langs de boerderij werd erg modderig.  Sneeuwklokjes en krokussen kwamen in bloei en andere bolgewasjes staan al een heel eind boven de grond. Boterbloemen, viooltjes en madeliefjes sieren het gras. De rode toverhazelaar staat al een paar weken in bloei. Er hangen nog steeds sierappeltjes aan de malus “red sentinel”, noodrantsoen voor de vogels die nu vooral nog eten uit de grote pot pindakaas opgehangen in de vork van een dode boom vlakbij de boerderij. De kippen, die altijd weer naar hun ruime ren verbannen worden zodra de sneeuwklokjes in bloei komen, lopen nog steeds buiten. De oude en de nieuwe kippen moeten nog een beetje aan elkaar wennen en dat gaat beter buiten de ren.

Middenin de maand beleefden we een paar mooie heldere dagen; veel zon, mooie zonsondergangen en ’s nachts prachtige sterrenluchten en een beetje vorst.

Aan het eind van de maand deed de echte winter zijn intrede met een flinterdun laagje sneeuw, ijs op de poel en een ijzige wind. Brrr! En dat, terwijl we al een beetje een voorjaarsgevoel hadden gekregen.

Wandelaars laten steeds vaker hun auto bij De Kruidenhoeve staan om te genieten van een wandeling door het mooie Reestdal. Momenteel wordt, aan de Drentse kant van de Reest, gewerkt aan de aanleg van een bosje met wandelpad. We houden dus het zicht op de Reest. Een flink gebied is omgeploegd en de jonge aanplant staat ingekuild klaar om dit voorjaar gepoot te worden. Dan zal het mogelijk zijn om vanaf De Kruidenhoeve een rondwandeling te maken zonder de steeds drukker wordende N48 (vanaf De Kruidenhoeve achter het nieuw aan te leggen bosje) over te moeten steken. Dat laatste zal in de nabije toekomst overigens helemaal verleden tijd zijn omdat de oversteken worden opgeheven en op enkele plaatsen tunnels komen onder de weg door. Het zal er zeker veiliger op worden!  

In de tuin bestaat het werk nog vooral uit opruimen van blad, door de stormen afgeknapte takken, snoeiwerkzaamheden, houtzagen en het verspreiden van compost.